İDARE HUKUKU

Vergi cezasına, vergi dairesi tarafından yapılan tebligattan itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesine başvurularak itiraz edilebilir. Vergi cezaları, hatalı ya da hukuka aykırı vergi işlemleri sonucu kesilmişse, mahkeme kararıyla iptal edilebilir.

İdarenin kusursuz sorumluluğu, idarenin herhangi bir kusuru olmasa bile, kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında bireylere verdiği zararları tazmin etme zorunluluğudur. Örneğin, bir kamu inşaatı sırasında yaşanan kazalarda idare, kusuru olmasa dahi tazminat ödemekle yükümlüdür.

Kamulaştırma, devletin kamu yararına özel mülkiyete ait taşınmaz malları zorunlu olarak satın almasıdır. Kamulaştırma bedeline ya da işlemin hukuka uygunluğuna itiraz etmek isteyen mal sahipleri, idare mahkemesine başvurarak kamulaştırma işleminin iptalini talep edebilir.

Kamu hizmetine girme hakkı, liyakate dayalı olarak kişilerin devlet hizmetinde çalışabilmesi hakkıdır. Kişinin bu hakkı ihlal edilirse (örneğin, usulsüz atama yapılması), idari yargıya başvurarak hakkını koruyabilir ve işlemin iptalini isteyebilir.

Zorunlu idari başvuru yolları, idareye karşı dava açılmadan önce belirli bir süre içinde idareye başvurulması gereken hallerde geçerlidir. Örneğin, kamu ihale sözleşmelerine itirazlar önce Kamu İhale Kurumu'na yapılmalı, sonrasında dava açılmalıdır.

İdari para cezası, kamu kurumları tarafından verilen cezalardır. Bu cezalara itiraz, cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde idare mahkemesine başvurularak yapılabilir. İtiraz kabul edilirse ceza iptal edilir, reddedilirse karar kesinleşir.

Tam yargı davası, idari işlemlerden doğan maddi ya da manevi zararların tazmini için açılan davadır. İdarenin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğuna dayanan zararlar bu dava türüyle tazmin edilir.

İptal davası, hukuka aykırı idari işlemlerin ortadan kaldırılması amacıyla açılan bir davadır. İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat unsurlarından biri ya da birkaçının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bu dava açılabilir.

İdari dava, devletin idari işlemlerine karşı bireylerin veya tüzel kişilerin açtığı davadır. İdari işlemden zarar gören kişiler, işlemin iptali ya da idarenin tazminat ödemesi talepleriyle idare mahkemelerine başvurabilir. Davalar, idari işlemin tebliğinden itibaren genellikle 60 gün içinde açılmalıdır.

İdari işlem, kamu kurumlarının kanunlar çerçevesinde bireylere yönelik yaptığı tek taraflı hukuki işlemlerdir. Örneğin, bir memurun atanması ya da bir inşaat ruhsatının verilmesi idari işlemler arasındadır.